Đồng tiền thế hệ mới – Giàu kiểu mới – Công việc kiểu mới

Trong đầu tư chúng ta cũng rất nhiều điểm giống Buffett, cụ thể ngủ 8h/ngày; cũng phải ăn sáng, đánh răng, nói chuyện với mọi người… thậm chí buổi sáng Buffett còn “phải ăn bánh mì hamburger” hàng ngày.

Tất nhiên, ta không có giống Buffett để mua chiếc máy bay riêng và quan trọng là núi tiền USD.

Nhưng ngoài điều đó ra, nhìn chung chẳng khác mấy nếu nhìn bên ngoài.

Buffett sướng hơn hầu hết mọi người ở chỗ: Ông làm công việc ông yêu thích và thấy ý nghĩa với nó.

Tất nhiên, Ngọ vẫn tin rằng theo 1 số báo cáo Ngọ đọc (có thể độ tin cậy thấp), chỉ 1/5 người thích hoặc yêu công việc mình làm. Còn 4/5 người làm vì trách nhiệm hoặc thích sự ổn định, ngại rủi ro của sự thay đổi.

Ông tổ kinh tế học vĩ mô, Keynes từng dự báo rằng, trong tương lai 100 năm nữa, tức là năm 2030 con người chỉ làm 3 tiếng/ngày, nhờ tăng năng suất và khoa học kỹ thuật.

Ông đúng phần dự báo về năng suất… nhưng sai về bản chất con người. Bây giờ con người còn làm nhiều hơn.

Cuộc sống là trò chơi đánh đổi ngắn hạn và dài hạn. Giống như đầu tư là sự đánh đổi giữa rủi ro và phần thưởng. Ngọ thấy thật điên rồ, nếu doanh nhân đánh đổi quá nhiều thứ để kiếm tiền. Tất nhiên, nếu họ thích công việc đó thì không nói, nhưng nếu họ không thích thì than ôi…

Trong chu kỳ nào đó của 1 năm, ví dụ mùa cao điểm… hoặc 1 giai đoạn nào đó thì ta chấp nhận bận rộn để kịp thời. Nhưng nếu cứ diễn ra hoài như vậy, thì thật sự không nên.

Dù là người kinh doanh, quản lý có thể sẽ dành 80% cho công việc hiện tại… nhưng 20% để xây dựng hệ thống. Rồi tương lai sẽ nhờ hệ thống đó, mà 80% thời gian là tự động và 20% do bạn can thiệp.  Tất nhiên sẽ tối ưu hơn, nếu chỉ cần 10%, thậm chí 1% việc bạn can thiệp, thậm chí là 0% thì càng tốt.

Trong mô hình kiếm tiền, ở trình độ Nobel Kinh tế, Solow chỉ ra rằng:  Thâm dụng lao động ⇒ Thâm dụng vốn ⇒ Thâm dụng yếu tố tổng hợp.

Yếu tố tổng hợp là công nghệ, là tư duy, là trình độ quản lý, tức là hệ thống…  Tất nhiên khi không có tiền, cày là thượng sách. Khi có tiền thì có thể lấy tiền làm chính – kiểu chạy Grab bằng xe máy (lao động), chạy Grab bằng Ô tô của mình (có mùi vốn vào). Sau đó, ứng dụng nó để tạo thành hệ thống tổng hợp để nó sinh ra tiền.

Trên báo chí, bạn sẽ thấy bảng xếp hạng người giàu nhất, bởi báo chí kích thích trò đọc của số đông, và trò cạnh tranh kiểu sinh học. Có bao nhiêu trò xếp hạng để doanh nhân hạnh phúc nhất, hay làm công hạnh phúc nhất.

Công bằng mà nói, con cái bạn ốm, dù giàu bạn cũng ít hạnh phúc hơn lúc nó khỏe mạnh, hay đang thiếu tiền cũng sẽ khó hạnh phúc. Tuy nhiên, sau khi quy đồng mẫu, tức là khóa cứng cùng bối cảnh, ta có thực sự an nhiên hơn so với những người “đồng cấp” không?

Chúng ta hiểu thuật ngữ “nghèo đa chiều” dựa vào nhiều lĩnh vực (y tế, giáo dục, điều kiện sống, việc làm, thu nhập, thông tin…) chứ không phải chỉ thu nhập dưới X tiền/ngày, hoặc tài sản dưới X tiền là nghèo.

Ví dụ năm 1990 có xe máy là giàu rồi, giờ thì ai cũng có xe máy, nên thành bình thường.

Nên người giàu bây giờ đừng chỉ nghĩ đến tiền. Mượn thuật ngữ kinh tế ấy, ta lật ngược lại để có 1 khái niệm giàu đa chiều.

Bạn nghĩ 1 người 2 triệu USD nhưng đầu tắt mặt tối với công việc, và 1 người có 1 triệu USD, cà phê đọc sách, câu cá, dành thời gian cho con cái, du lịch. Ai có tài chính hơn, theo góc nhìn đa chiều rộng hơn?

Cho nên tùy mỗi người mỗi lựa chọn chúng ta có thể tích hợp việc giàu đa chiều với các trụ cột như:

Bạn có thể thấy hơi tham khi nhiều biến, tuy nhiên nó cũng khiến bạn suy nghĩ về 1 vấn đề cuộc sống tài chính con người 1 cách trọn vẹn hơn. Ở góc độ học thuật, nghèo thì sẽ có nghèo đa chiều song hành; thì chúng ta giàu sẽ có giàu đa chiều song hành.

Ngọ là 1 nhà đầu tư, và điều gì nếu tài sản giảm đi một nửa… hãy mỉm cười, ít ra cũng không quá khủng hoảng vì bạn có những thứ khác. Giả sử tài sản chiếm 20% tỷ trong độ giàu của bạn, thì việc tài sản giảm 50% – thực tế chỉ ảnh hưởng đến 10% danh mục cuộc sống.

Trong cuốn sách “tuần làm việc 4 giờ” có 1 quan điểm là:

Bạn có đồng ý: Người có thời gian không có tiền, là người không giàu.

Nhưng tiến bước nữa: Người có tiền những không thời gian cũng là người không giàu.

Trong tài chính có thuật ngữ: Là quyền chọn.

Nếu bạn buộc ăn bánh mì buổi sáng bạn không có quyền chọn. Nhưng nếu bạn có thể ăn phở trên tầng cao nhất Bitexco, nhưng chọn ăn bánh mì buổi sáng như Buffett là bạn có quyền chọn.

Bạn muốn mua nhà, ô tô nhưng không có tiền mua chúng, bạn không có quyền chọn. Nhưng bạn có tiền mua nhà, hay ô tô nhưng chọn không mua chúng, bạn có quyền chọn thế.

Cho nên chúng ta thấy Warren Buffett giản dị, nhưng người thường làm vậy lại không xem là giản dị. Người thường sẽ phản biện: “Chẳng qua người giàu cái gì cũng được khen”.  Nhưng quên 1 điều: “số đông là bắt buộc, còn ông là sự lựa chọn, cho nên ông mới được xem là giản dị”.

Ngọ vừa cà phê với đứa em, là chủ 2 trung tâm tiếng anh, và chủ yếu là làm quản lý, vận hành, tất nhiên cũng tự động cũng nhiều… nói thẳng là là thuê làm hết rồi. Và thời gian rảnh 1 cách thường xuyên từ sáng đến 3 giờ chiều.

Nhưng em ấy vẫn xin 1 trường, hay trung tâm gì đó dạy tiếng anh vào sáng 2-4-6. Những đồng nghiệp trường ấy, hỏi là có trung tâm vậy rồi, làm gì đi dạy… nhưng đâu hiểu là muốn làm để vui, để có cái “cam kết” tiêu thời gian… mặc dù thu nhập chắc bù cho xăng xe. Cho nên, làm nhiều cũng mệt, mà rảnh quá cũng mệt.

Ngọ 2 năm qua, đi học 2 chuyên ngành 1 lúc vì quá rảnh. Có người từ chối Ngọ, vì thấy Ngọ nào là việc X, Y, Z, đủ kiểu… do bạn thấy, Ngọ nào là dạy học, ủy thác, website, thậm chí đôi khi làm video, rồi học hành vậy… thời gian đâu?

Thẳng thắn: Ngọ chưa xài hết thời gian của mình! Và cảm giác thấy lãng phí thời gian nữa. Đó là 1 cảm giác hơi thấy “tội lỗi” bản thân của mình.

Cho nên dù làm gì, thì hãy cố xây hệ thống – sau đó, hệ thống xây nên con người bạn.

Nhiều người ước mơ trở nên tự do tài chính. Điều này có 3 cách tiếp cận, và 3 hướng đạt được nó

1. Hãy biến mình thành người thu nhập cao
2. Hãy tiết giảm chi phí, để số năm tự do bạn nhiều hơn, và được 25-33 năm bạn thành người tự do 100%. Còn ít ra cũng được 5 năm -10 năm-15 năm
3. Hãy làm công việc mình yêu thích

Số đông thường sẽ nghĩ làm từ 1 rồi mới 2, đến 3. Nhưng đó là con đường khó, con đường dễ hơn là làm mục 3 đến 2 đến 1.

Sẽ không thông thái xíu nào, nếu chọn mục khó để làm trước. Trong khi con đường cùng 1 kết quả thì hãy làm từ mục dễ nhất.

Chỉ cần làm 1 công việc bạn yêu thích, bạn sẽ không còn làm việc nữa, khi đó bạn đang chơi.  Chẳng qua mấy người tự do ấy, là mục đích làm công việc yêu thích hay sao? Vậy bạn có công việc yêu thích rồi, thì đó là bạn vẫn được xem là tự do tài chính.