Khoảng cách giữa cái tôi và thực tế? Để vui hơn và giàu hơn?

Trong kinh tế có nhiều nghiên cứu về quản trị rủi ro; trong tâm lý học có nghiên cứu về stress, trầm cảm…, trong giáo dục có thể cách để giúp tốt hơn. Và ở góc độ nào đó, ta có thể Toán học hóa 1 số chúng.

Trong đầu tư, nếu bạn thực hiện chúng trong n lần, sẽ có lúc này lúc khác… nhưng dài hạn bạn sẽ có sinh lời bền vững và vượt trội.

Nếu bạn dở tiếng anh, bạn chỉ cần nói tôi không giỏi tiếng anh, hoặc dở tiếng anh, không có khiếu… đó không phải là “vòng tròn năng lực”, là điểm mạnh của bạn. Bởi để giỏi bạn phải chứng minh, còn dở thì không cần.

Nếu bạn dở kinh doanh, cứ nói tôi không có khiếu kinh doanh… nó không phải vòng tròn năng lực, điểm mạnh của bạn. Bởi giỏi kinh doanh cần chứng minh, còn dở thì không cần.

Cứ áp dụng cú pháp: Tôi không có khiếu về X, nó không phải vòng tròn năng lực của tôi… Điểm mạnh của tôi là Y, đó mới là vòng tròn năng lực của tôi.

Nếu chúng ta không giỏi mà thực tế chúng ta không giỏi… ta phải gồng lên rất nhiều. Và điều này, chỉ khiến ta trở thành người mỏng manh và dễ vỡ hơn mà thôi.

Cái tôi > Thực tế càng lớn, thì đau khổ càng nhiều. Và tương lai càng thất bại.

Nếu bạn càng dối mình, thì bạn càng dễ dối người và bị người dối. Hơn thế nữa bạn sẽ khổ đau và nếu bạn còn trẻ, nó giới hạn mức trần tài sản và thu nhập của bạn.

Thú thật, không có ai là không dối mình… chỉ là ai ít lừa dối bản thân mình mà thôi.

Dối mình có lợi không? Trong ngắn hạn là có, nó giúp bạn ít tốn năng lượng, giúp bạn ít đau khổ, và đôi khi bạn được lợi vì “lừa người”. Nhưng dài hạn, nó phải trả cái giá rất đắt, theo nghiên cứu Ngọ sẽ X20 lần – tức là bạn lợi 1 bây giờ, bạn sẽ tự hại mình 20  trong dài hạn.

Ví dụ Ngọ có điểm yếu gì?

• Không có khiếu về ngoại ngữ;
• Không có khiếu giao tiếp (không giỏi làm hài lòng người khác),
• Bản thân có nhiều thiên kiến (bias) và nhiễu (noise),
• Không giỏi bán hàng và kinh doanh,
• Hơi giáo điều.
• Không thuộc tiếp người năng lượng, quan tâm người khác.
• Thích phức tạp hóa vấn đề, rồi đơn giản, rồi phức tạp, rồi đơn giản…
• Không thích làm việc (kiểu truyền thống)
• “Bề ngoài” không đẹp.
• Không thích chứng minh, và không thích giải thích nhiều.
• Những điểm yếu về hành động, Ngọ còn nhiều khi còn ngại đối diện
• …

Và điểm mạnh của Ngọ?

Đó là Ngọ biết mình có nhiều điểm yếu.

Bài viết: 2021: Ngọ chọn nghỉ hưu sớm ở độ tuổi 31

Vậy có lợi gì để cải thiện hạnh phúc?

• Lưu ý hạnh phúc 50% là do gen rồi. 50% lại là do môi trường

Mà hầu hết trong 50% môi trường, thì 30-40% lại cố định môi trường rồi, như công việc đồng nghiệp, các mối quan hệ, nơi ở, gia đình… chẳng còn 10%-20% là bạn chủ động được, có khi chỉ 5% thôi.

Cho nên hãy cảm thông với số đông, bởi chỉ có 5%-10% là ta có thể tác động.

Để 1 người từ cái tôi cao, giảm để gần thực tế hơn là rất thấp – nó là 1 quá trình phá vỡ, đau khổ… nó cũng chẳng khác nào muốn nâng thu nhập từ 10 triệu – lên 100 triệu, hay 100 triệu lên 1 tỷ… hay từ dở 1 cái thành giỏi cả.

Nói về cái tôi (Ego), có thể đọc về Carl Jung hay Phật Giáo…

Muốn thay đổi bản thân, hãy thay đổi môi trường. Đó là bí quyết để bạn “không làm gì” mà lại tăng “thu nhập, và hạnh phúc”.

• Chỉ cần tiếp xúc với người giỏi hơn bạn thường xuyên, bạn sẽ tự động giỏi hơn, mà không cần học.
• Bạn chỉ cần chọn “địa lý” – 1 nơi làm việc ví dụ từ nông thôn ra thành phố, bạn sẽ có thu nhập, tiết kiệm lên 2-3 lần mà chẳng phải cày hơn.
• …

(Thực tế: Ngọ thích ý tưởng không làm gì nhiều mà tiền vẫn nhiều tiền… 2 điều trên đã có nghiên cứu rồi).

Tất nhiên những ý tưởng này, là đúng với số đông, chứ không đúng với 1 cá nhân nhé.

Vậy làm sao để hạ cái tôi… hãy tham gia 1 môi trường có nhiều biến số… Gặp nhiều người, và học từ sai lầm, góc nhìn và giao tiếp bạn tăng. Hãy kinh doanh đi, nhỏ thôi, miễn thất bại không chết, bạn sẽ tăng thêm nhiều kinh nghiệm…

Một cách dễ hơn, nhưng hiệu quả thấp…

“Hãy giả định cái tôi bạn rất to, và bạn muốn giảm nó xuống.” Và hãy thu thập dữ liệu cuộc đời mình, để giảm nó xuống với bạn. Bản thân Ngọ hay dùng, nhưng chưa hẳn hợp với bạn.

Có 2 cách tiếp cận: 1 cái bên trong, và 1 cái bên ngoài.

Bên trong – Ngọ là là lấy “độc trị độc”.  Bản thân Ngọ không thích thua – (mà Ngọ tin hầu hết chúng ta ở đây cũng vậy thôi, bởi nó ảnh hưởng bởi rất nhiều hiệu ứng tâm lý học, và sinh học). Do đó, Ngọ vận dụng nó để kiềm Ngọ.

• Nếu ai đó khiến Ngọ tức giận, họ thắng Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ ganh tỵ, họ thắng Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ buồn phiền, họ thắng Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ nói xấu họ, họ thắng Ngọ.

Mà Ngọ thì không thích bị thua, thực sự nó rất hiệu quả. Thêm bước nữa là:

• Nếu ai đó khiến Ngọ tức giận, họ là thầy của Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ ganh tỵ, họ là thầy của Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ buồn phiền, họ là thầy của Ngọ.
• Nếu ai đó khiến Ngọ nói xấu họ, họ là thầy của Ngọ.

Nó có 1 lợi ích, chúng ta thường ít có sự tức giận, ganh tỵ, buồn phiền… nếu họ là thầy mình.

Và thú vị, là theo cách tiếp cận của Charlie Munger; hầu hết nguyên do đều xuất phát từ sự ganh tỵ. Kinh tế tăng trưởng, không phải là nhờ sự cạnh tranh mà là do lòng ganh tỵ.

Và nếu cái tôi bạn càng cao hơn thực tế, bạn càng ganh tỵ… và bạn sẽ có 1 con đường dễ xuống đáy hơn.

Còn cách tiếp cận bên ngoài của Ngọ, là hãy đổi môi trường!

Bạn sẽ khó mà sống hạnh phúc, nếu bạn bị bao vây của những người đau khổ. Bạn không chịu trách nhiệm về cuộc đời họ, và bạn cũng không chịu trách nhiệm về những đau khổ của thế giới. (Cái này Ngọ học từ Richard Feynman).

Nếu có thể chỉ cần đổi 1 câu:  “Có thể tôi có 1% cần thay đổi nào đó?”

Chỉ cần dùng từ “thay đổi” – bạn sẽ dễ chấp nhận hơn từ sai lầm, cái tôi lớn. Điều này, ứng dụng tốt hơn đa số.

Còn với bản thân Ngọ, hay dùng từ sai lầm cho bản thân, và con số là 10%-50%… bởi có lẽ, tìm ra sai lầm bản thân bản thân là niềm vui của Ngọ.

Nhớ là chúng ta không bao giờ triệt tiêu sai lầm, chi phí sửa sai lầm cũng rất tốn kém… chỉ cần giảm sai lầm lớn là được.

Warren Buffett/Charlie Munger từng chia sẻ: “Nếu mọi người không phạm sai lầm, thì tôi đã không giàu đến vậy”.

Bản thân Ngọ tin, những người có phép chia:  “Cái tôi CHIA thực tế quá cao đều là sai lầm”.

• Hãy ví dụ: Ronaldo/ Messi nếu cái tôi 200 mà thực tế 100 thì kết quả là 2.
• Nhưng giả định của bạn hoặc Ngọ có cái tôi là 50 nhưng thực tế là 10, thì kết quả bẳng 5.
• Chúng ta đang kém về phép chia này với Messi/Ronaldo. Khi đó, khi đó họ có cái tôi thấp hơn chúng ta.

Cuối cùng, công việc Ngọ ư?

Thích suy nghĩ và kiểm định vu vơ. Giờ hành chính bạn đi làm kiếm tiền. Ngọ giờ hành chính, ngồi viết bài này.

Bài viết còn nhiều thiếu sót vì nó cũng là cái tôi của Ngọ so với thực tế trần trụi.

Nếu bạn có 1 góc nhìn khác về bài này, Ngọ muốn nghe ý kiến của bạn?