Rick Guerin: Từ “Bộ 3 Buffett – Munger – Guerin” đến bài học về đòn bẩy

Ngôi làng Graham & Dodd và kẻ ngoại đạo bước vào

Trước khi kể về Rick Guerin, hãy nói chút về “ngôi làng Graham & Dodd” – cách Warren Buffett gọi cộng đồng những nhà đầu tư theo triết lý của Benjamin Graham và David Dodd về đầu tư giá trị. Triết lý ấy đơn giản đến mức tàn nhẫn:

“Mua 1 đô la với giá 50 cent.”

Giữa những cái tên huyền thoại như Walter Schloss, Bill Ruane hay chính Buffett và Munger, có một người thứ 3 gần như bị lãng quên: Rick Guerin.

Rick là một kẻ ngoại đạo trong thế giới tài chính. Ông tốt nghiệp Toán học tại Đại học Nam California (USC), rồi làm nhân viên bán hàng cho IBM – chẳng dính dáng gì đến đầu tư. Nhưng chỉ sau khi gặp Munger và Buffett, ông như tìm thấy triết lý sống của mình.

Triết lý “mua 1 đô với giá 50 cent” – điều khiến phần lớn người đời nhăn mặt vì tưởng như “quá đơn giản để đúng” – lại khiến Guerin bừng sáng chỉ trong vài phút. Không cần thời gian để hiểu, không cần MBA hay bảng tính, ông nắm bắt được ngay tinh thần cốt lõi của đầu tư giá trị.

Buffett từng chia sẻ kiểu: Triết lý của Graham không hấp dẫn đám đông. Nó chỉ thu hút vài người có cấu trúc tư duy đặc biệt – họ nhìn là hiểu, không cần thuyết phục.

Rick Guerin chính là kiểu người như thế.

Bộ ba Buffett – Munger – Guerin

Những năm 1960–1980, trên thực tế từng tồn tại một “Bộ ba Buffett – Munger – Guerin”. Họ đầu tư cùng nhau trong nhiều thương vụ lừng danh: See’s Candies, Blue Chip Stamps, Berkshire Hathaway…

Sau khi rời IBM, Guerin thành lập quỹ hợp danh Pacific Partners, Ltd. vào năm 1965. Kết quả mà ông đạt được trong gần hai thập kỷ đầu tư khiến cả giới tài chính phải kinh ngạc.

Từ 1965 đến 1983:

• S&P 500 tăng 316%,
• Pacific Partners tăng 22.200% – gấp 70 lần thị trường.

Điều này tương đương mức lãi kép 32,9%/năm – bỏ xa thành tích của Warren Buffett, Walter Schloss, Charlie Munger, Tom Knapp, Bill Ruane – những người mà Buffett cũng gọi là những nhà đầu tư siêu đẳng cùng thời.

Thế nhưng – như mọi câu chuyện huy hoàng trên Phố Wall – những con số rực rỡ ấy chỉ là mặt sáng của đồng xu.

Tín hiệu báo trước bi kịch

Khi soi kỹ hơn, người tinh ý sẽ nhận ra một dấu hiệu nguy hiểm trong suốt lịch sử của Pacific Partners: biến động khủng khiếp.

• Năm tốt, lợi nhuận +100%, thậm chí +180%.
• Năm xấu, thua lỗ 1973: –42%, 1974: -34.4% (Tổng cộng 2 năm, bay 2/3 tài sản)

Đó là thứ mà Buffett và Munger luôn tránh. Họ không muốn thành tích “chói sáng”, họ chỉ muốn sống sót lâu hơn tất cả.

Với Guerin, rủi ro ấy đến từ đòn bẩy nợ – ông dùng margin. Ông muốn giàu nhanh, và tin rằng nếu mình đúng, việc vay thêm để nhân đôi lợi nhuận là hợp lý. Nhưng trong đầu tư, cái gì nhân đôi lợi nhuận cũng có thể nhân đôi rủi ro.

Khi thị trường sụp đổ 1973–1974, S&P 500 rơi nhỉnh hơn 1/3. Quỹ Pacific Partners của Guerin lao dốc gần 62% (tương đương với việc tăng lại hơn 160% để hòa vốn). Và tệ hơn cả: ông bị margin call – buộc phải bán cổ phiếu để trả nợ.

Rick phải bán rẻ 5.700 cổ phiếu cổ phiếu Berkshire Hathaway cho Buffett với giá 40 USD mỗi cổ phiếu. Ngày nay, mỗi cổ phiếu có giá tầm 750.000 USD/cổ phiếu, tương đương 4,3 tỷ USD.

Bóng tối sau ánh hào quang

Sau năm 1984, Rick Guerin biến mất khỏi Phố Wall. Không còn bài phỏng vấn, không còn quỹ hoạt động, không còn xuất hiện trong các hội nghị giá trị đầu tư.

Người ta chỉ còn thấy tên ông mờ nhạt trong hội đồng quản trị vài doanh nghiệp mà Munger sở hữu cổ phần, như Daily Journal Corp.

Các nhà đầu tư tò mò: chuyện gì đã xảy ra với người từng sánh vai cùng Buffett và Munger?

Câu trả lời chỉ xuất hiện gần 30 năm sau, khi Mohnish Pabrai, một nhà đầu tư giá trị, thắng đấu giá bữa trưa từ thiện với Buffett năm 2008. Và trong bữa trưa đó, ông hỏi thẳng Buffett:

“Điều gì đã xảy ra với Rick Guerin?”

Buffett kể lại với Pabrai rằng:

Buffett nói thêm rằng:

Quá nhiều, quá sớm, quá nhanh

Câu chuyện của Rick Guerin, có thể gọi bằng 3 cụm từ “Too much, too soon, too fast.”
(Quá nhiều, quá sớm, quá nhanh.)

Rick Guerin không thất bại vì ngu dốt hay thiếu năng lực. Ông thất bại vì không chịu để thời gian làm việc thay mình.

Vấn đề của câu chuyện, tất nhiên, là ở chỗ: Buffett và Munger cũng từng rất “nóng vội làm giàu” — ít nhất là trong những năm 20–30 tuổi.

Buffett từng hứa lòng, là nếu 30 tuổi không là triệu phú, ông sẽ nhảy lầu.

Còn Munger, bởi ông khởi đầu muộn và gần như không có gì trong tay,  Munger của thập niên 1950–60 là người vừa điều hành công ty luật, vừa đầu tư bất động sản, vừa quản lý quỹ – rõ ràng cũng đang “chạy đua làm giàu”.

Có lẽ, bài học đúng đắn hơn ở đây không phải là “đừng vội làm giàu”, mà là:

“Đừng tham gia vào những tình huống mà nếu thua, bạn bị xóa sổ.”

Hoặc, “Đừng dùng đòn bẩy.”

Hoặc, “Đừng dùng đòn bẩy một cách ngu ngốc.”

2 bài học còn mãi

Từ câu chuyện của Rick Guerin, hai bài học vang lên rõ ràng như lời cảnh báo cho mọi nhà đầu tư cá nhân:

Đòn bẩy là con dao hai lưỡi — và thường là lưỡi cắt chính bạn.

Bạn có thể đúng 99 lần, nhưng chỉ cần một lần margin call, mọi thứ tan biến.

Giàu có không đến từ IQ – mà đến từ khả năng sống sót.

Một nhà đầu tư chỉ cần hơn trung bình một chút, chi tiêu ít hơn thu nhập, và kiên nhẫn với thời gian – anh ta sẽ không thể tránh khỏi việc trở nên giàu có.

Vì trong đầu tư, thắng lâu hơn mới là thắng thật.

Kẻ bị lãng quên, và bài học không bao giờ cũ

Rick Guerin không nghèo đi. Ông vẫn sống đủ, vẫn góp mặt trong một vài doanh nghiệp cùng Munger. Nhưng cái tên của ông không bao giờ được viết vào lịch sử Phố Wall, nơi những người chiến thắng được tạc tượng.

Lý do đơn giản:

Ông chọn tốc độ, còn Buffett chọn sự bền bỉ.

Nếu Buffett là biểu tượng của “lợi nhuận chậm mà chắc”, thì Guerin là minh chứng rằng “đòn bẩy có thể xóa sạch cả sự nghiệp chỉ trong một chu kỳ phượng đỏ”.

Ba người từng cùng đứng trên cùng một con đường, nhìn về cùng một đích đến – nhưng chỉ hai người đi đến cùng.

Câu chuyện Rick Guerin nhắc ta rằng:

Trong đầu tư, thông minh là điều tốt, nhưng kiên nhẫn mới là điều vĩ đại.

Và đôi khi, chậm mới là cách duy nhất để đi xa.

Mời bạn đọc bài:

Margin là gì? Margin tỷ lệ nào là Tối Ưu Nhất? (CHI TIẾT)

[Danh ngôn] Margin đòn bẩy tài chính: Thần dược hay độc dược?

Mẹo đầu tư hiệu quả: Cách để có một giấc ngủ ngon